راز هنر
کیفیت زندگی تو را نوع سوالاتی تعیین می کند که تو از خودت می پرسی....

 

سید محمدحسین بهجت تبریزی (۱۲۸۵-۱۳۶۷) متخلص به شهریار (پیش از آن بهجت) شاعر ایرانیشهریار اهل آذربایجان بود که به زبان‌های فارسی و ترکی آذربایجانی شعر سروده‌است. وی در تبریز به‌دنیا آمد و بنا به وصیتش در مقبرة‌الشعرای همین شهر به خاک سپرده شد. در ایران روز درگذشت این شاعر معاصر را «روز شعر و ادب فارسی» نام‌گذاری کرده‌اند.

مهم‌ترین اثر شهریار منظومهٔ حیدربابایه سلام (سلام به حیدربابا) است که از شاهکارهای ادبیات ترکی آذربایجانی به‌شمار می‌رود و شاعر در آن از اصالت و زیبایی‌های روستا یاد کرده‌است.

شهریار در سرودن انواع گونه‌های شعر فارسی -مانند قصیده، مثنوی، غزل، قطعه، رباعی و شعر نیمایی- نیز تبحر داشته‌است. از جملهٔ غزل‌های معروف او می‌توان به علی ای همای رحمت و «آمدی جانم به قربانت» اشاره کرد. شهریار نسبت به علی بن ابی‌طالب ارادتی ویژه داشت و همچنین شیفتگی بسیاری نسبت به حافظ داشته‌است.

مجموعهٔ تلویزیونی شهریار که به کارگردانی کمال تبریزی در سال ۱۳۸۴ ساخته شده و در آن جلوه‌هایی از زندگی این شاعر به تصویر کشیده شده‌است، در سال ۱۳۸۶ از طریق شبکهٔ دوم سیما به نمایش درآمد و از جانب مردم مورد استقبال فراوان قرار گرفت.

زندگینامه

شهریار به‌سال ۱۲۸۵ در شهر تبریز متولد شد. دوران کودکی را در روستای مادری‌اش -قیش‌قورشاق- و روستای پدری‌اش -خشگناب- در بخش تیکمه‌داش شهرستان بستان‌آباد در شرق استان آذربایجان شرقی سپری نمود. پدرش حاج میرآقا خشگنابی نام داشت که در تبریز وکیل بود. پس از پایان سیکل اول متوسطه در تبریز، در سال ۱۳۰۰ برای ادامهٔ تحصیل از تبریز عازم تهران شد و در مدرسهٔ دارالفنون تا سال ۱۳۰۳ و پس از آن در رشتهٔ پزشکی ادامهٔ تحصیل داد.

حدود شش ماه پیش از گرفتن مدرک دکتری به‌علت شکست عشقی و ناراحتی خیال و پیش‌آمدهای دیگر ترک تحصیل کرد. پس از سفری چهارساله به خراسان برای کار در ادارهٔ ثبت اسناد مشهد و نیشابور، شهریار به تهران بازگشت. در سال ۱۳۱۳ که شهریار در خراسان بود، پدرش حاج میرآقا خشگنابی درگذشت. او به‌سال ۱۳۱۵ در بانک کشاورزی استخدام و پس از مدتی به تبریز منتقل شد. دانشگاه تبریز شهریار را یکی از پاسداران شعر و ادب میهن خواند و عنوان دکترای افتخاری دانشکدهٔ ادبیات تبریز را نیز به وی اعطا نمود.

در سال‌های ۱۳۲۹ تا ۱۳۳۰ اثر مشهور خود -حیدربابایه سلام- را می‌سراید. گفته می‌شود که منظومهٔ حیدربابا به ۹۰ درصد از زبان‌های اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی(سابق) ترجمه و منتشر شده‌است. در تیر ۱۳۳۱ مادرش درمی‌گذرد. در مرداد ۱۳۳۲ به تبریز آمده و با یکی از بستگان خود به‌نام «عزیزه عمیدخالقی» ازدواج می‌کند که حاصل این ازدواج سه فرزند -دو دختر به نام‌های شهرزاد و مریم و یک پسر به نام هادی- می‌شود.

وی در روزهای آخر عمر به‌دلیل بیماری در بیمارستان مهر تهران بستری شد و پس از مرگ در ۲۷ شهریور ۱۳۶۷ بنا به وصیت خود در مقبرة‌الشعرای تبریز مدفون گشت.

عشق و شعر

وی اولین دفتر شعر خود را در سال ۱۳۰۸ با مقدمهٔ ملک‌الشعرای بهار، سعید نفیسی و پژمان بختیاری منتشر کرد. بسیاری از اشعار او به فارسی و ترکی آذربایجانی جزء آثار ماندگار این زبان‌هاست. منظومهٔ حیدربابایه سلام که در سال ۱۳۳۳ سروده شده‌است، از مهم‌ترین آثار ادبی ترکی آذربایجانی شناخته می‌شود.

گفته می‌شود شهریار دانشجوی سال آخر رشتهٔ پزشکی بود که عاشق دختری شد. پس از مدتی خواستگاری نیز از سوی دربار برای دختر پیدا می‌شود. گویا خانوادهٔ دختر با توجه به وضع مالی محمدحسین تصمیم می‌گیرند که دختر خود را به خواستگار مرفه‌تر بدهند. این شکست عشقی بر شهریار بسیار گران آمد و با این‌که فقط یک سال به پایان دورهٔ ۷ سالهٔ رشتهٔ پزشکی مانده‌بود، ترک تحصیل کرد. شهریار بعد از این شکست عشقی که منجر به ترک تحصیل وی می‌شود. به‌صورت جدی به شعر روی می‌آورد و منظومه‌های بسیاری را می‌سراید. غم عشق حتی باعث مریضی و بستری‌شدن وی در بیمارستان می‌شود. ماجرای بیماری شهریار به گوش دختر می‌رسد و همراه شوهرش به عیادت محمدحسین در بیمارستان می‌رود. شهریار پس از این دیدار، شعری را در بستر می‌سراید. این شعر بعد‌ها با صدای غلامحسین بنان به‌صورت آواز درآمد.

 قصیده‌ها

نمونه‌ای از قصیده‌های شهریار:

آمدی جانم به قربانت ولی حالا چرا؟
بی‌وفا حالا که من افتاده‌ام از پا چرا؟
نوشدارویی و بعد از مرگ سهراب آمدی
سنگدل این زودتر می‌خواستی حالا چرا؟
نازنینا ما به ناز تو جوانی داده‌ایم
دیگر اکنون با جوانان ناز کن با ما چرا؟
آسمان چون جمع مشتاقان پریشان می‌کند
در شگفتم من نمی‌پاشد ز هم دنیا چرا؟
در خزان هجر گل، ای بلبل طبع حزین
خامشی شرط وفاداری بود غوغا چرا؟
شهریارا بی‌حبیب خود نمی‌کردی سفر
این سفر راه قیامت می‌روی تنها چرا؟



 

 

ترکی بیر چشمه ایسه ، من اونی دریا ائله دیم

بیر سویوق معرکه نی محشر کبرا ائله دیم

بیر ایشیلتیدی سوها اولدوزی تک گؤرسه نمه ز

گؤز یاشیملا من اونی عقد ثریا ائله دیم

امیدیم وار کی بو دریا هله اقیانوس اولا

اونا ضامن بو زمینه کی مهیا ائله دیم

عرفانا چاتماسا شعر و ادب ابقا اولماز

من ده عرفانه چاتیب ، شعریمی ابقا ائله دیم

ابدیتله یاناشدیم دوغولا حافظه تای

شیرازین شاهچراغین ، تبریزه اهدا ائله دیم

ترکی نین جانینی آلمیشدی حیاسیز طاغوت

من حیات آلدیم اونا ، حق اوچون احیا ائله دیم

( فیض روح القدس ) اولدی مددیم حافظ تک

من ده حافظ کیم اعجاز مسیحا ائله دیم

قمه قداره لر آغزیندا دیل اولموشدو سوگوش

من سه وینج ائتدیم اونی ، خنجری خرما ائله دیم

ایندی گؤیله رده گؤزه ل صفله صفا ایله گه زیر

منجلابلاردا اوزه ن اوردگی دورنا ائله دیم

باخ کی ( حیدربابا ) افسانه تک اولموش بیر قاف

من کیچیک بیر داغی سر منزل عنقا ائله دیم

بوردا ( روشن ضمیرین ) ده هنرین یاد ائده لیم

من اونوندا قلمین طوطی گویا ائله دیم

نه تک ایراندا منیم ولوله سالمیش قلمیم

باخ کی ترکیه ، ده قفقازدا نه غوغا ائله دیم

باخ کی تهراندا نه فرزانه لر اولموش واله

باخ کی تبریزده نه شاعرلری شیدا ائله دیم

هم ( سهندیه ) سهندین داغین ائتدی باش اوجا

هم من اؤز قارداشیمین حقینی ایفا ائله دیم

آجی دیلله رده شیرین ترکی اولوردی حنظل

من شیرین دیلله ره قاتدیم اونی حلوا ائله دیم

هرنه قالمیشدی کئچه نله رده ن اونا بال پتگی

اریدیب موملو بالین شهد مصفا ائله دیم

ترکی والله آنالار اوخشاغی لای لای دیلی دیر

دردیمی من بو دوا ایله مداوا ائله دیم

شهریار ، حیف ساووخدیر بو دگیرمان هله ده

دارتماغا یوخدی دنی ، من ده مدارا ائله دیم

 

شاعیر: اوستاد شهریار (27 شهریور اوستادین وفات ائدن گونو)




بهجت آباد خاطره سی

اولدوز سایاراق گوزله میشم هر گئجه یاری
گج گلمه ده دیر یار یئنه اولموش گئجه یاری
گؤزلر آسیلی یوخ نه قارالتی نه ده بیر سس
باتمیش گولاغیم گؤرنه دؤشور مکده دی داری
بیر قوش آییغام! سویلیه رک گاهدان اییلده ر
گاهدان اونودا یئل دئیه لای-لای هوش آپاری
یاتمیش هامی بیر آللاه اویاقدیر داها بیر من
مندن آشاغی کیمسه یوخ اوندان دا یوخاری
قورخوم بودی یار گلمه یه بیردن یاریلا صبح
باغریم یاریلار صبحوم آچیلما سنی تاری!
دان اولدوزی ایسته ر چیخا گؤز یالواری چیخما
او چیخماسادا اولدوزومون یوخدی چیخاری
گلمز تانیرام بختیمی ایندی آغارار صبح
قاش بیله آغاردیقجا داها باش دا آغاری
عشقین کی قراریندا وفا اولمیاجاقمیش
بیلمم کی طبیعت نیه قویموش بو قراری؟
سانکی خوروزون سون بانی خنجردی سوخولدی
سینه مده أورک وارسا کسیب قیردی داماری
ریشخندله قیرجاندی سحر سویله دی: دورما
جان قورخوسی وار عشقین اوتوزدون بو قماری
اولدوم قره گون آیریلالی او ساری تئلدن
بونجا قره گونلردی ایدن رنگیمی ساری
گؤز یاشلاری هر یئردن آخارسا منی توشلار
دریایه باخار بللی دی چایلارین آخاری
از بس منی یاپراق کیمی هیجرانلا سارالدیب
باخسان اوزونه سانکی قیزیل گولدی قیزاری
محراب شفقده ئوزومی سجده ده گؤردوم
قان ایچره غمیم یوخ اوزوم اولسون سنه ساری
عشقی واریدی شهریارین گللی- چیچکلی
افسوس قارا یل اسدی خزان اولدی بهاری


ایمان موشتری سی


امان آللا ه یئنه شئیطان گه لیب ایمان آپارا

قورویون قویمایین ایمانیزی شئیطان آپارا

مه نیم اینسانلیغیمین گؤر نه حاصاری یاوادیر

کی گونوز غولی بییابان گه لیر اینسان آپارا

خه رمه نی ساققیزا ساتدیخ نه یامان چه دچی دی بو

هئی گه لیر که نده بیزه   ده رد وئره   ده رمان آپارا

چؤره گ آلمیش الینه آج نئجه طاقه ت  گه تیسین

ائله بیر یاز گئجه سی قیز گه لیب اوغلان آپارا

آرادان بیرده بیزی بؤلسه له ر اربابلاریمیز

قورخورام قویمویالار  ته ربیزی  تئهران آپارا

قارا طوفان کی گه لیب خالقلا شوخلوخ ائله مه ز

سئل گه ره ک  ائل داغیدا ائو ییخا ائیوان آپارا

بو قارانلیغ گئجه له رده قاپیمیز پیس دؤیولور

نه بیلیم  به لکه  اجه ل دیر  دایانیب جان آپارا

سه لقه لی  اوغرو تاپیلمیشسا بو باشسیز یئرده

"شه هریار"دان دا گه ره ک بیر دولو دیوان آپارا



تورکون دیلی تک سوگیلی، ایستگلی دیل اولماز

اوزگه دیله قاتسان بو اصیل دیل اصیل اولماز 

اوز شعرینی فارسا-عربه قاتماسا شاعر

شعری اوخویانلار،ائشیدنلر کسیل اولماز

فارس شاعیر چوخ سوزلرینی بیزدن آپارمیش 

"صابر"کیمی بیر سفره لی ، شاعر،پخیل اولماز

 

خان یورقانی ،کند ایچره مثل دیر میتیل اولماز

آذر قوشونی ، قیصر رومی اسیر ائتمیش 

کسری سوزودور بیر بئله تاریخ ناغیل اولماز

چوخ قیسا بوی اولسان اولیسان جین کیمی شیطا

 

چوخ دا اوزون اولما کی اوزوندا عقیل اولماز

آزاد قومی اوغول عشقی طبیعتده بولونسون

داغ-داشا دوغولموش ده لی جیران حمیل اولماز

بو "شهریار" ین طبعی کیمی چیمملی چئشمه

کوثر اولا بیلسه دئمیرم،سلسبیل اولماز
  

  تورکون مثلی،فولکلوری دونیا دا تک دیر







بار الها سن بیزه وئر بو شیاطین دن نجات

انسانین نسلین کسیب، وئر انسه بو جین دن نجات

بیزدن آنجاق بیر قالیرسا، شیطان آرتیب مین دوغوب

هانسی رؤیا ده گؤروم من، بیر تاپا مین دن نجات

بئش مین ایلدیر بو سلاطینه گرفتار اولموشوق

دین ده گلدی، تاپمادیق بیز بو سلاطین دن نجات

بیر یالانچی دین ده اولموش شیطانین بیر مهره سی

دوغرو بیر دین وئر بیزه وئر بو یالان دین دن نجات

هر دعا شیطان ائدیر، دنیا اونا آمین دئییر

قوی دعا قالسین، بیزه سن وئر بو آمین دن نجات

ارسینی تندیرلرین گوودوشلاریندا اویناییر

کیمدی بو گودوشلارا وئرسین بو ارسیندن نجات

یا کرم قیل، کینلی شیطانین الیندن آل بیزی

یا کی شیطانین اؤزون وئر بیرجه بو کین دن نجات

اؤلدورور خلقی، سورا ختمین توتوب یاسین اوخور

بار الها خلقه وئر بو حوققا یاسین دن نجات

دینه قارشی(بابکی- افشینی) بیر دکان ائدیب

بارالها دینه، بو بابکدن، افشین دن نجات

(ویس و رامین) تک بیزی رسوای خاص و عام ائدیب

ویس ده اولساق، بیزه یارب بو رامین دن نجات

شوروی دن ده نجات اومدوق کی بیر خیر اولمادی

اولماسا چای صاندیغیندا قوی گله چین دن نجات

من تویوق تک، اؤزنینیمده دوستاغام ایللر بویی

بیر خوروز یوللا تاپام من بلکه بو نیندن نجات

«شهریارین» دا عزیزیم بیر توتارلی آهی وار

دشمنی اهریمن اولسون، تاپماز آهین دن نجات

هارا قاچسین انسان؟


جانا گلمیشیک بیز بو جانان الیندن

که نه انس امان تاپدی نه جان الیندن

مسلمانه باخ، دین و ایمان قان آغلیر

بو دین سیز، ایمان سیز مسلمان الیندن

بو شیطاندی، بیز آدمی گویده تولار

قاچا بیلمز آدم بو شیطان الیندن

آلار اول ایمانی، سونداندا جانی

نه ایمان قالار دیبده نه جان الیندن

قاریشقا کیمی دئو نژادی قیمیلدیر

که خاتم چیخیب دیر سلیمان الیندن

بادمجان چوخی بازیلاردا کوچوکلر

دا ترپشمک اولماز بادیمجان الیندن

خوروز تک بیزی دنله ییب قورتایبدیر

چینه قالماییب نو چیکدان الیندن

پناه اولسا بیز خلقه کافر، قوی اولسون

سیخینتی دوشه ک کفره، ایمان الیندن

گئدیب چٶلده کی حیوانا یالواردیق

که گلسین، بیزی آلسین انسان الیندن

ائله تورشادیب ایرانین عیرانین که

گٶزللر گٶزی یاشدی ایران الیندن

سالیب دیر اله، سانکی موسا عصاسین

قاچیر اژدها لر، بو ثعبان الیندن

نه سلطانلار اولوش الینده اویونجاق

نه گلسین اویونجاقلی سلطان الیندن

بئش- اوچ باش بیله ن ده قالیرسا، اوشاق تک

قاچیب گیزله نیب لر، بوخورتان الیندن

ائویم زندانیم، مٲموریم ٲوز ایچیمده

هاراقاچسین انسان بو زندانالیندن

بیزانسان اولاق، یا که حیوان، امان یوق

نه انسان قوتارمیش، نه حیوان الیندن

نه دئولر که قیطانلا زنجیر له نیب لر

قنف لر قیریلمیش بو قیطان الیندن

سالیب خلقی درمان آدیلن نه درده

که درد آغلاییر بیله درمان الیندن

او بیگ خان یازیقلار نه انسانیمیشلار

عبث آغلیاردیقاو بیگ خان الیندن

وئرردیک قدیم دیوانا عرضه، ایندی

کیمه عرضه وئرمک بو دیوان الیندن؟

نه طوفانه راست گلمیشیک بیز، مگر نوح

گله قورتارا خلقی طوفان الیندن

استاد شهریار


 

ناز ایله میسن


چوخلار انجیکدی کی، سن اونلارا ناز ایله میسن

من ده اینجیک کی، منیم نازیمی آز ایلمه میسن

ائتمیسن نازی بو ویرانه کؤنولده سلطان      

ائوین آباد اولا، درویشه نیاز ایله میسن

هر باخیشدا چالیبان کیپریگی مضراب کیمی

بیر قولاق وئر بو سینیق قلبی نه ساز ایله میسن؟

باشدان آچ یایلیغی افشان ایله سوسن- سنبل

سن بیزیم بایراممیزسان قیشی یاز ایله میسن

سن گون اول، قوی غم میز داغدا قار اولسون، اریسین

منیم آنجاق ایشیمی سوز و گداز ایله میسن

من بو معناده غزل یازمالی حالیم یوخدی

سن جوجوق تک قوجانی فرفره باز، ایله میسن

کاکلی باشدا بوروب باغلامیسان تاج کیمی

او قیزیل ساچدان اونا، گوللی قوتاز ایله میسن

سینه بیر دشت مغان دیر، قوزی یان- یانه یاتیب

منیم آغلار گوزومی اوردا آراز ایله میسن

بو گوزللیک کی جهاندا سنه وئرمیش تانری

هر قدر ناز ائله سن ایله، کی آز ایله میسن

من بو سوز یله آتدین، آرالاندین بیلیرم

آرانی بیر پارا نامردیله ساز ایله میسن

دستماز ایله دیگین چشمه،مسیحا قانی دیر

بیلمیرم هانسی کلیساده نماز ایله میسن؟

من«عشیران» اوخوسام، پنجه«عراق» اوسته گزه ر

گوزلیم، «ترک» اولالی، ترک «حجاز» ایله میسن

تازا شاعر، بوده نیز هر نه باخیرسان دیبی یوخ

چوخ اوزاتسان بوغازی، اوردهگی قاز ایله میسن

بسکه زلف و خط خالین قوپالاغین گؤتدون

زلفعلی نین باشینی آزقالا داز ایله میسن

گل! منیم ایسته دیگیم کعبه ییخیلماز، اوجالار

باشدادا کژ گئده سن، دیبده تراز ایله میسن

خط و خالیندن آلیب مشقیمی قرآن یازارام

بو حقیقت له منی، اهل مجاز ایله میسن

منی، دان اولدوزی، سن یاخشی تانیرسان که سحر

افقی خلوت ائدیب رازو نیاز ایله میسن

«شهریار»ین داغیلیب، داغدا داشا دالدالانیب

ئوزون انصاف ایله، محمودی ایاز ایله میسن


یار قاصدی


ســـن یاریمین قاصدی سـن

ایلش ســنه چای دئمیشم

خـیالینی گوندریب دیــــر

بسکی من آخ- وای دئمیشم

آخ! گئجه لَر یاتمامیشام

من سنه لای- لای دئمیشم

سن یاتالی،مـن گوزومه

اولدوزلاری سای دئمیشم

هــر کس سنه اولدوز دییه

أوزوم سنه آی دئمیشم

سننن سونرا، حیاته من

شیرین دیسه، زای دئمیشم

هــر گوزلدن بیــر گول آلیب

سن گوزه له پای دئمیشم

سنین گون تک باتماغیوی

آی باتانا تای دئمیشم

ایندی یایا قیش دئییرم

سابق قیشا، یای دئمیشم

گاه طوییوی یاده سالیب

من ده لی، نای نای دئمیشم

ســونرا یئنه یاسه باتیب

آغلاری های های دئمیشم

اتک دولی دریا کیمی

گوز یاشیما، چای دئمیشم

عمره سوره ن من قره گون

آخ دئمیشم، وای دئمیشم


استاد شهریارین غزلینن مخمس یازمیش


مخمس خاطرات بهجت آباد ( شهریار )

گوز گو کیمی گوزلر تیکیلیب یـولـلارا سـاری    

یـئللــرده اســیـب گئــدی ، فـقـط قـالــدی غــبـاری

 

بیـر کـس ده تـاپیلـماز ائـلـیـه گوزلـری یـاری         
« اولـدوز سـایاراق گوزلـه مـیشم هر گئجـه یـاری
گئج گلمده دی یار یئنه اولموش گئجه یاری »

 

یـازدیـم بازی یـازلاره دئدیـم یئللـرووی اس
سس گلدی کی آرتیغ دئمه سوز کس سسـووی کس
آرزی کیمیـن اولموش منه ایندی گئچه بیر کس
« گوزلـر آسیـلی یـوخ نـه قـارالتـی نـه ده بیر سس
 باتمیش قولاغیم ، گور نه دوشورمکده دی داری »

 

منـده قـاراگون عمـریمی قویـدوم دیه سن هن
یـوخ اینـدی گئـدیـرکـن مـنیـده اولـدیـره سـن سـن
شـاید خبریـم یوخ کـی اولوبسان منه دوشمن
« یـاتمـیش هامـی بیـر آلاه اویـاقدیـر داهـا بیـر من
 مندن آشاغی کیمسه یوخ ، اوندان دا یوخاری »

 

آرتیـغ منـی غـم ، غصه لـرین اوسـتونه ییخما
یــوخ منـده داهـا جـان ، قـارا گوز جـانیمـی سیخمـا
مـنـده دئـیـرم گوزلـریـمـه بیـرجـه داریـخمـا         
« دان اولدوزی ایستر چیخـا ، گوز یالواری چیخمـا

او چیخماسادا ، اولدوزومون یوخدی چیخاری »

 

سنـدن سـورا غملر گولـی کی سولمیاجاقمیش
عاشـیـق سازیـنـا غـمـلـی نـوا دولـمـیـاجـاقـمـیـش
اولـدوز منـه خاطیـر بـاشینـی یـولمیاجاقمیش   
« عشـقیـن کـی قـراریـنـدا وفـا اولمـیـاجـاقـمـیـش
بیلمم کی طبیعت نیه قویموش بو قراری؟»

 

داغ مشعلی اوتلاندی سحر سویلـه دی : دورما 
کوشـان اوجـاقی یـانـدی سـحر سـویله دی : دورما
هر کیمسه منی قاندی سحر سویله دی : دورما  
« ریشخنـدیـله قیـرجـانـدی سحر سویله دی : دورما
جان قورخوسی وار عشقین ، اوتوزدون بو قماری »

 

وقتـی یـئتیشـیـب گوزلـریــم آیری قالا ائلـدن
مـجـنـون کـیمـی کـوشـانـدا گئنـه آه چـکــه بئـلـدن
مـنـده کـی تـوتـا بـیلمیجـم سارامـی سئـلـدن 
« اولـدوم قـره گون ، آیـریـلالی او سـاری تـئـلـدن
 بونجا قره گونلردی ایدن رنگیمی ساری »

 

چاتدی سحر آما گوزومون وقتی قوتولدی 
دا گوزده مگـیـن فـایـداسـی یـوخ گوز کـی توتولدی
گون ده باش آچیب سققه لیمه باخدیجا گولدی 

« سانکی خوروزون سون بانی خنجردی سوخولدی

 

 سینمده اورک وارسا کسیب قیردی داماری »


ایتیمیز قورد اولالی،بیزده قاییدیق قویون اولدوخ

ایت ایله قول-بویون اولدوخ

ایت الینده ن قاییدیب،قوردادا بیر زاد بویون اولدوخ

ایت ایله قول-بویون اولدوخ

قوردوموز دیشلرینی هی قارا داشلاردا ایتیددی

قویونون دا ایشی بیتدی

سون سوخولدی سورویه ،بیر سورونی سوءکدو –داغیتدی

اکیلیب ،ایت گئدیب ایتدی

بیزده باخدخ ایت ایله قورد آراسیندا  اویون اولوخ

ایت ایله قول-بویون اولدوخ

 

 

Oyun oldux

itimiz qurd olali bizdə qayıtdıx qoyun oldux

Itilə qol boyun oldux

It əlindən qayıdıb qurdada bir zad boyun oldux

Itilə qol boyun oldux

Qurdumuz dişlərini hey qara daşlarda itiddi

Qoyununda işi bitdi

Son soxuldu sürüyə bir sürüni sökdü dağıtdı

əkilib it gedib itdi

bizdə baxdıx itilə qurd arasında oyun oldux

Itilə qol boyun oldux


خان ننه هایاندا قالدین
بئله باشیوا دولاننام
نئجه من سنی ایتیردیم
داسنین تایین تاپیلماز

سن اولن گون عمه گلدی
منی گوتدو آیری کنده
من اوشاق نه آنلایایدیم
باشیمی قاتیب اوشاقلار
نئچه گون من اوردا قالدیم

قاییدیب گلنده باخدیم
یئریوی ییغیشدیریبلار
نه اوزون و نه یئرین وار
هانی خان ننه م؟سوروشدوم
دئلیلرکی خان ننه نی
آپاریبلاکربلایه
کی شفاسین اوردان آلسین
سفری اوزون سفردیر
بیر-ایکی ایل چکرگلینجه
نئجه آغلارام یانیقلی
نئچه گون ائله چیغیردیم
کی سسیم -سینه م توتولدو
او من اولماسام یانیندا
اوزو هیچ یئره گئده نمز
بو سفر نولوبدو من سیز
اوزو تک قویوب گئدیبدیر؟

هامیدان آجیق ائده رکن
هامی یا آجیقلی باخدیم
سونرا باشلادیم کی من ده
گئدیرم اونون دالینجا
دئدیلر:سنین کی تئزدیر
امامین مزاری اوسته
اوشاغی آپراماق اولماز
سن اوخو قرآنی تئز چیخ
سن اونو چیخینجا بلکه
گله خان ننه سفردن

تله سیک راوانلاماقدا
اوخویوب قرآنی چیخدیم
کی یازیم سنه گل ایندی
داها چیخمیشام قرآنی
منه سووقت آل گلنده
آمما هر کاغذیازاندا
آغامین گوزو دولاردی
سن ده کی گلیب چیخمادین
نئجه ایل بو انتظارلا
گونو هفته نی سایاردیم
تا یاواش -یاواش گوز آچدیم
آنلادیم کی سن اولوبسن

بیله بیلمیه هنوز دا
اوره گیمده بیر ایتیک وار
گوزوم آختارار همیشه
نه یاماندی بوایتیکلر

خانه ننه جانیم نولایدی
سنی بیرده من تاپایدیم
اوآیاقلار اوسته بیرده
دوشه نیب بیر آغلایایدیم
قول حلقه سالمیش ایپ تک
او آیاغا باغلایایدیم
کی داها گئدنمیه یدین

گئجه لر یاتاندا سن ده
منی قوینووا آلاردین
نئجه باغریواباساردین
قولون اوسته گاه سالاردین

آجی دنیانی آتارکن
ایکیمیز شیرین یاتاردیق
یوخودالولو آتارکن
سنی من بلشدیره ردیم
گئجه لی سو قیزدیراردین
اوزووی تمیزله یه ردین
گینه ده منی اوپردین
هئچ منه آجیقلامازدین
ساواشان منه کیم اولسون
سن منه هاوار دورراردین
منی سن آتام دوینده
قاپیب آرادان چیخاردین

ائله ایستیلیک او ایستک
داها کیسمه ده اولورمور؟
اوره گیم دئییرکی یوخ یوخ
اوده رین صفالی ایستک
منیم او عزیز لیگیم تک
سنیله گئدیب تو کندی
خان ننه اوزون دئیه ردین
کی سنه بهشت ده الله
وئره جک نه ایسته ییرسن
بو سوزون یادیندا قالیسن
منه قوولونو وئریبسن

ائله بیرگونوم اولورسا
بیلیسن نه ایسته رم من؟
سوزومه دوروست قولاق وئر
سن ایلن اوشاقلیق عهدین

خان ننه آمان نولایدی
بیر اوشاقلیغی تاپایدیم
بیرده من سنه چاتایدیم
سنیلن قوجاقلاشایدیم
سنیلن بیر آغلاشایدیم
یئنیدن اوشاق اولورکن
قوجاغیندا بیر یاتایدیم
ائله بیر بهشت اولورسا
داها من اوز آللا هیمدان
باشقا بیر شی ایسته مزدیم



اولدوز سایاراق گوزله میشم هر گئجه یاری

گج گلمه ده دیر یار یئنه اولموش گئجه یاری

 

گؤزلر آسیلی یوخ نه قارالتی نه ده بیر سس

باتمیش گولاغیم گؤرنه دؤشور مکده دی داری

 

بیر قوش آییغام! سویلیه رک گاهدان اییلده ر

گاهدان اونودا یئل دئیه لای-لای هوش آپاری

 

یاتمیش هامی بیر آللاه اویاقدیر داها بیر من

مندن آشاغی کیمسه یوخ اوندان دا یوخاری

 

قورخوم بودی یار گلمه یه بیردن یاریلا صبح

باغریم یاریلار صبحوم آچیلما سنی تاری!

 

دان اولدوزی ایسته ر چیخا گؤز یالواری چیخما

او چیخماسادا اولدوزومون یوخدی چیخاری

 

گلمز تانیرام بختیمی ایندی آغارار صبح

قاش بیله آغاردیقجا داها باش دا آغاری

 

عشقین کی قراریندا وفا اولمیاجاقمیش

بیلمم کی طبیعت نیه قویموش بو قراری؟

 

سانکی خوروزون سون بانی خنجردی سوخولدی

سینه مده أورک وارسا کسیب قیردی داماری

 

ریشخندله قیرجاندی سحر سویله دی: دورما

جان قورخوسی وار عشقین اوتوزدون بو قماری

 

اولدوم قره گون آیریلالی او ساری تئلدن

بونجا قره گونلردی ایدن رنگیمی ساری

 

گؤز یاشلاری هر یئردن آخارسا منی توشلار

دریایه باخار بللی دی چایلارین آخاری

 

از بس منی یاپراق کیمی هیجرانلا سارالدیب

باخسان اوزونه سانکی قیزیل گولدی قیزاری

 

محراب شفقده ئوزومی سجده ده گؤردوم

قان ایچره غمیم یوخ اوزوم اولسون سنه ساری

 

عشقی واریدی شهریارین گللی- چیچکلی

افسوس قارا یل اسدی خزان اولدی بهاری


پیرم و گاهی دلم یاد جوانی می کند
بلبل شوقم هوای نغمه خوانی می کند

همتم تا می رود ساز غزل گیرد به دست
طاقتم اظهار عجز و ناتوانی می کند

بلبلی در سینه مینالد هنوزم کاین چمن
با خزان هم آشتی و گل فشانی می کند

ما به داغ عشق بازی ها نشستیم و هنوز
چشم پروین همچنان چشمک پرانی می کند

نای ما خامش ولی این زهره ی شیطان هنوز
با همان شور و نوا دارد شبانی می کند

گر زمین دود هوا گردد همانا آسمان
با همین نخوت که دارد آسمانی می کند

سالها شد رفته دمسازم ز دست، اما هنوز
در درونم زنده است و زندگانی می کند

با همه نسیان تو گویی از پی آزار من
خاطرم با خاطرات خود تبانی می کند

بی ثمر هرساله در فکر بهارانم ولی
چون بهاران می رسد با من خزانی می کند

طفل بودم دزدکی پیر و علیلم ساختند
آنچه گردون می کند با ما نهانی می کند

می رسد قرنی به پایان و سپهر بایگان
دفتر دوران ما هم بایگانی می کند

شهریارا گو دل از ما مهربانان مشکنید
ورنه قاضی در قضا نامهربانی می کند